Öksürük ve Balgam Neden Olur?

Öksürük, karakteristik ve kolayca tanınabilir bir sesle akciğerlerden aniden, genellikle istemsiz bir şekilde havanın atılmasıdır. Akciğer hastalıklarının en yaygın semptomu olarak bilinmesine rağmen, solunum yollarını zararlı maddelere karşı savunma ve hava kanallarından aşırı sekresyonları (balgam) kaldırarak hava yolu açıklığını koruma işlevini yerine getirmeye yarar. Balgam çıkarma ve/veya balgam üretimi, solunum sisteminde üretilen maddeyi öksürme veya tükürme eylemidir.

Öksürük ve balgam üretiminin üç temel nedeni sigara içmek, bronşektazi ve kronik bronşittir ve bazı hastalarda bu faktörler birbirleriyle ilişkili olabilmektedir. Akciğerin sigara içmek gibi zararlı gaz ya da partiküllere maruz kalması sonucunda solunum yollarında inflamatuar bir reaksiyon tetiklenir ve böyle bir reaksiyon da mukus salgısının artmasına neden olur (Miravitlles, 2011, s.1119). KOAH hastalarında da aşırı hava yolu mukusu, özellikle siliyer disfonksiyon, hava akımı kısıtlılığı ve hava yollarının çökmesi öksürüğün ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Ayrıca enflamasyon, enfeksiyon ve sigara dumanına maruz kalmak da KOAH’ta öksürüğün artmasını tetiklemektedir.

KOAH hastalarında öksürük başlangıçta aralıklı olarak ortaya çıkabilmekte ve bu nedenle de genellikle hastalar tarafından ihmal edilmektedir. KOAH’ın karmaşık bir hastalık olması ve içeriğinde birden çok rahatsızlığı barındırması nedeniyle de balgam üretimi değişkenlik gösterebilmektedir (Pauwels ve Rabe, 2004, s.617). Bununla birlikte öksürük ve balgam üretimi KOAH hastalarının belirli bir bölümünde görülmektedir (Burgel vd., 2009, s.975). Ancak bu semptom hastaların hava akımının önemli bir göstergesi olan 1 saniyedeki zorlu ekspiratuar hacimlerinde (FEV1) önemli ölçüde azalmaya ve hastaneye yatışlarının artmasına neden olmaktadır.