Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Nedir?

KOAH, tamamen geri dönüşümü olmayan hava akımı kısıtlanması ile karakterize olan ilerleyici bir durumdur. Genel olarak akciğerlerin zararlı parçacıklara ve/veya gazlara maruz kalmasından sonra normal olmayan bir enflamatuar tepkiden kaynaklanır (Cushen vd., 2017, s.28). Çoğunlukla kronik havayolu enflamasyonu, havayollarındaki esnekliğin kaybı ve alveollerin tahrip olmasıyla kendisini göstermekle beraber (Harte vd., 2013, s.e169) hastalığın günümüzde kullanılan tanımı nispeten yenidir. Daha önceki yıllarda KOAH yerine bronşit, amfizem, astım bronşit ve kronik bronşit tanımları sıklıkla kullanılmıştır.

Bulaşıcı hastalıklara ve solunum hastalığı olarak pnömokonyoza olan ilginin artmasının ardından obstrüktif ventilatuar bozulmaya neden olan hastalıklar solunum testlerinin de gelişmesiyle birlikte II. Dünya Savaşı’ndan sonra 1950’li yıllarda oldukça ilgi çekmiştir (Asai ve Hirata, 2017, s.5). KOAH kavramı, ilk olarak William Briscoe tarafından 1965 yılında 9. Aspen Amfizem Konferası’nda ifade edilmiş (Petty, 2006, s.5) ve bu terim 1980’li yıllarda araştırmacılar tarafından kullanılmaya başlanmıştır. 1987 yılına gelindiğinde ise, Amerikan Toraks Derneği (ATD) KOAH ve astımlı hastaların tanı ve bakımlarına ilişkin standartları yayınlamıştır (American Thoracic Society, 1987, s.226). Akciğer hastalıklarının değerlendirilmesinde akciğer fonksiyon testlerinin kullanılmaya başlamasıyla beraber ATD tarafından 1979 yılında spirometrinin kullanımına ilişkin standartlar yayınlanmış ve 1987 ve 1994 yıllarında bu standartlar güncellenmiştir (American Thoracic Society, 1979, s.832; American Thoracic Society, 1987, s.227; American Thoracic Society, 1995, s.S82). Bu dönemlerde Avrupa’da da Avrupa Solunum 8 Derneği (ASD) tarafından 1983 yılında spirometrinin standardizasyonuna ilişkin ilk doküman yayınlanmış (Miller vd., 2005, s.320) ve 2005 yılına gelindiğinde ise ATD/ASD ile ortak bir belge yayınlamıştır (Kreider ve Grippi, 2007, s.2337). 1997 yılında küresel olarak KOAH’ın önlenmesi ve yönetimi amacıyla bu alanda çalışan uzmanlardan oluşan bir grup tarafından Ulusal Kalp, Akciğer ve Kan Enstitüsü ve Dünya Sağlık Örgütü altında Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Global İnisiyatif (GOLD) topluluğunu kurmuşlardır. Hastalığın yönetimine ilişkin ilk raporlarını 2001 yılında yayınlayan GOLD, daha sonraki yıllarda bu raporları düzenli olarak güncellemiştir (Vestbo, 2014, s.1; Roche vd., 2019, s.105).